فایل JSON این Workflow را از این قسمت دانلود کنید.

آموزش Import کردن Workflow

1. وارد داشبورد n8n شوید.
2. روی Import from File کلیک کنید.
3. فایل JSON را انتخاب کنید.
4. Workflow ایجاد خواهد شد.
5. Credentialهای موردنیاز را تنظیم کنید.

ساختار Workflow اتوماسیون اکسل با n8n

ساختار این Workflow به‌صورت خطی و سه‌مرحله‌ای است:

Manual Trigger ↓ Bilig MCP: write formula and verify (HTTP Request) ↓ Extract formula proof (Code)

پس از کلیک روی Manual Trigger، درخواست HTTP به سرور Bilig MCP ارسال می‌شود و پاسخ دریافت‌شده برای استخراج و اعتبارسنجی نتیجه به مرحله Code ارسال می‌گردد.

آموزش کامل تمام Nodeها در اتوماسیون اکسل با n8n

Sticky Note

• وظیفه: ارائه توضیحات و مستندات مربوط به Workflow در محیط بصری n8n.
• ورودی: ندارد (یک یادداشت ایستا است).
• خروجی: ندارد (تأثیری بر جریان اجرای Workflow نمی‌گذارد).
• تنظیمات مهم: شامل عنوان، توضیحات و رنگ‌بندی است. در این Workflow رنگ شماره 5 و ابعاد 360 در 220 پیکسل تنظیم شده است.
• نکات قابل تغییر: محتوای متنی یادداشت را می‌توانید بر اساس نیاز خود تغییر دهید. این یادداشت لینک به مخزن GitHub و مستندات MCP را شامل می‌شود.
• دلیل استفاده: در Workflow‌های حرفه‌ای، Sticky Note برای مستندسازی هدف، پیش‌نیازها و منابع Workflow درون خود محیط n8n استفاده می‌شود تا هر کاربری که Workflow را import می‌کند، سریعاً با عملکرد آن آشنا شود.

Manual Trigger

• وظیفه: نقطه شروع Workflow. با کلیک دستی کاربر، اجرای Workflow آغاز می‌شود.
• ورودی: ندارد (ورودی اولیه Workflow را تولید می‌کند).
• خروجی: یک آیتم خالی (شیء JSON با ساختار پایه) که به Node بعدی منتقل می‌شود.
• تنظیمات مهم: این Node تنظیمات پیچیده‌ای ندارد. تنها با یک کلیک اجرا می‌شود.
• نکات قابل تغییر: در محیط توسعه و تست از Manual Trigger استفاده می‌شود. برای استفاده در محیط Production می‌توانید آن را با یک Cron Trigger (برای اجرای زمان‌بندی‌شده)، Webhook Trigger (برای اجرای با درخواست خارجی) یا Schedule Trigger جایگزین کنید.
• دلیل استفاده: این Node مناسب‌ترین گزینه برای آزمایش و بررسی Workflow قبل از استقرار نهایی است. با کلیک روی آن، کل فرآیند از ابتدا اجرا می‌شود.

Bilig MCP: write formula and verify (HTTP Request)

• وظیفه: ارسال یک درخواست HTTP POST به سرور Bilig WorkPaper MCP برای نوشتن فرمول =B2*B3 در سلول C2 شیت “Inputs” و دریافت نتیجه محاسبه به‌همراه اثبات بازنویسی.
• ورودی: خروجی Manual Trigger (آیتم اولیه Workflow).
• خروجی: پاسخ JSON از سرور MCP شامل مقدار محاسبه‌شده، فرمول بازنویسی‌شده و اطلاعات اثبات.

• تنظیمات مهم:

این Node با روش POST به آدرس https://bilig.proompteng.ai/mcp درخواست ارسال می‌کند. سه هدر روی درخواست تنظیم شده است: content-type با مقدار application/json، accept با مقدار application/json, text/event-stream و mcp-protocol-version با مقدار 2025-11-25. بدنه درخواست شامل یک ساختار JSON-RPC 2.0 با روش tools/call و ابزار set_cell_contents است که نام شیت، آدرس سلول و فرمول را مشخص می‌کند. مقدار timeout نیز روی 30 ثانیه تنظیم شده است.

• نکات قابل تغییر: مقدار فرمول در فیلد value قابل تغییر است. می‌توانید فرمول‌های پیچیده‌تر مانند =SUM(A1:A10) یا =VLOOKUP(...) را جایگزین کنید. همچنین آدرس سلول و نام شیت قابل ویرایش هستند.
• دلیل استفاده: Node HTTP Request قدرتمندترین ابزار n8n برای برقراری ارتباط با APIهای خارجی است. در اینجا از آن برای ارتباط با پروتکل MCP استفاده شده است. پروتکل MCP استانداردی نوظهور است که امکان تعامل یکپارچه بین ابزارهای هوش مصنوعی و منابع داده مختلف را فراهم می‌کند.

آشنایی با Bilig WorkPaper MCP: Bilig WorkPaper یک ابزار مبتنی بر پروتکل MCP است که امکان مدیریت فایل‌های اکسل (WorkBook) را از طریق API فراهم می‌کند. این سرویس به توسعه‌دهندگان و مدل‌های هوش مصنوعی اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به نرم‌افزار Excel یا اتوماسیون مرورگر، مستقیماً با workbook‌ها تعامل داشته باشند. سرور MCP Bilig به‌صورت عمومی در دسترس است و نیازی به ایجاد حساب کاربری یا دریافت کلید API ندارد.

آشنایی با پروتکل MCP (Model Context Protocol): MCP استانداردی است که توسط Anthropic معرفی شده و هدف آن یکپارچه‌سازی ارتباط بین مدل‌های زبانی و ابزارهای خارجی است. این پروتکل از قالب JSON-RPC 2.0 استفاده می‌کند و امکان فراخوانی ابزارها (tools/call)، لیست ابزارها (tools/list) و سایر عملیات را فراهم می‌کند. در این Workflow از نسخه 2025-11-25 پروتکل استفاده شده است.

Extract formula proof (Code)

• وظیفه: پردازش پاسخ دریافتی از سرور MCP، استخراج اطلاعات کلیدی و اجرای سه بررسی اعتبارسنجی خودکار.
• ورودی: خروجی JSON Node HTTP Request شامل پاسخ سرور MCP.
• خروجی: یک شیء JSON با فیلدهای summary، editedCell، formula، displayValue، restoredMatchesAfter، github، docs، mcpRegistry و proof.
• تنظیمات مهم: کد جاوااسکریپت داخل Node Code اجرا می‌شود. این کد شامل سه بررسی اساسی است:
  • بررسی اول: آیا سرور MCP محتوای متنی معتبر برگردانده است؟ اگر پاسخ خالی باشد، خطا تولید می‌شود.
  • بررسی دوم: آیا فرمول بازنویسی‌شده دقیقاً برابر =B2*B3 است؟
  • بررسی سوم: آیا مقدار محاسبه‌شده برابر 5 است؟ (یعنی B2=5 و B3=1 یا هر ترکیبی که حاصل‌ضرب آن‌ها 5 باشد.)
  • بررسی چهارم: آیا اثبات بازنویسی (restoredMatchesAfter) درست است؟
• نکات قابل تغییر: مقادیر مورد انتظار فرمول، مقدار عددی و شرایط اعتبارسنجی قابل ویرایش هستند. می‌توانید بررسی‌های اضافی مانند مقایسه مقادیر بیش از یک سلول را اضافه کنید.
• دلیل استفاده: Node Code در n8n امکان اجرای کد جاوااسکریپت سفارشی را فراهم می‌کند و برای پردازش، تبدیل و اعتبارسنجی داده‌ها ایده‌آل است. در اینجا برای استخراج اثبات محاسبه و اجرای بررسی‌های خودکار استفاده شده است.

نحوه شخصی‌سازی Workflow اتوماسیون اکسل با n8n 

تغییر Prompt و فرمول‌ها

مقدار value در فیلد JSON Body Node HTTP Request را ویرایش کنید. هر فرمول اکسل معتبری قابل جایگزینی است. برای مثال =SUM(A1:A10) برای جمع‌زنی، =AVERAGE(B1:B5) برای میانگین‌گیری یا =IF(C1>10,"بله","خیر") برای شرط‌گذاری.

تغییر مدل هوش مصنوعی

این Workflow از مدل هوش مصنوعی استفاده نمی‌کند. اما اگر بخواهید بین مرحله HTTP Request و Code یک AI Agent یا OpenAI Node اضافه کنید تا فرمول‌ها به‌صورت خودکار تولید شوند، این امکان در n8n وجود دارد.

تغییر Trigger

Manual Trigger را با یکی از گزینه‌های زیر جایگزین کنید:

• Cron Trigger: برای اجرای روزانه یا هفتگی Workflow.
• Webhook Trigger: برای اجرای Workflow با دریافت یک درخواست HTTP از سیستم‌های خارجی.
• Schedule Trigger: برای زمان‌بندی دقیق اجرا.

تغییر زمان‌بندی

فیلد timeout در تنظیمات Node HTTP Request (که در حال حاضر 30000 میلی‌ثانیه است) را در صورت نیاز افزایش دهید. برای فرمول‌های پیچیده‌تر که پردازش بیشتری نیاز دارند، مقدار 60000 یا بالاتر مناسب‌تر است.

تغییر آدرس سلول و شیت

فیلدهای sheetName و address در JSON Body را ویرایش کنید تا فرمول در سلول و شیت مورد نظر شما نوشته شود.

تغییر شرایط اعتبارسنجی

در Node Code، مقادیر مورد انتظار در شرط‌های if قابل تغییر هستند. می‌توانید شرایط بیشتری اضافه کنید تا اعتبارسنجی جامع‌تری انجام شود.

مزایای اتوماسیون اکسل با n8n

1. بدون نیاز به نصب Excel: تمام عملیات از طریق API ابری انجام می‌شود و نیازی به نصب نرم‌افزار Excel یا Microsoft 365 نیست.
2. اعتبارسنجی خودکار: هر فرمول نوشته‌شده بلافاصله بررسی می‌شود و در صورت عدم تطابق، خطا تولید می‌گردد. این ویژگی از بروز خطاهای سکوت جلوگیری می‌کند.
3. سادگی پیاده‌سازی: Workflow تنها شامل سه Node فعال است و پیکربندی پیچیده‌ای ندارد. حتی کاربران مبتدی n8n می‌توانند آن را اجرا کنند.
4. عدم نیاز به Credential: سرور Bilig WorkPaper به‌صورت عمومی در دسترس است و نیازی به ثبت‌نام، API Key یا احراز هویت اضافی نیست.
5. سازگاری با MCP: استفاده از پروتکل استاندارد MCP امکان یکپارچه‌سازی با سایر ابزارها و مدل‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.
6. پایه‌ای برای گسترش: این Workflow یک الگوی پایه است که می‌توانید آن را با Node‌های بیشتر مانند ارسال نتیجه به Telegram، ذخیره در Google Sheets یا اطلاع‌رسانی از طریق Slack گسترش دهید.

نکات مهم در اتوماسیون اکسل با n8n 

1. سرور Bilig WorkPaper یک سرویس عمومی و رایگان است اما برای استفاده در محیط Production، پایداری و SLA آن را بررسی کنید.
2. فیلد jsonBody در Node HTTP Request باید یک JSON معتبر باشد. کوچکترین اشتباه در نقل قول یا براکت باعث خطای 400 یا 500 می‌شود.
3. مقدار timeout پیش‌فرض (30 ثانیه) برای فرمول‌های ساده کافی است. برای عملیات سنگین‌تر این مقدار را افزایش دهید.
4. هدر mcp-protocol-version باید با نسخه‌ای که سرور پشتیبانی می‌کند مطابقت داشته باشد. در صورت بروز خطا، نسخه سازگار را از مستندات Bilig بررسی کنید.
5. مقادیر displayValue و formula در Node Code باید دقیقاً با خروجی سرور MCP مطابقت داشته باشند. در صورت تغییر فرمول، مقادیر مورد انتظار را نیز به‌روزرسانی کنید.
6. این Workflow به‌صورت خطی اجرا می‌شود و خطا در هر مرحله، اجرای مراحل بعدی را متوقف می‌کند. این رفتار برای اعتبارسنجی مناسب است.
7. از آنجا که Workflow داده حساسی را به سرور ابری ارسال می‌کند، از قرار دادن اطلاعات محرمانه در فرمول‌ها خودداری کنید.
8. برای مشاهده خروجی هر Node، روی نام Node در محیط n8n کلیک کنید و تب Output را بررسی نمایید.

خطاهای رایج در اتوماسیون اکسل با n8n

خطا: “Bilig MCP did not return MCP text content”

• علت: سرور Bilig MCP پاسخی با ساختار مورد انتظار برنگردانده است. این خطا ممکن است به دلیل قطع اتصال اینترنت، تغییر API سرور یا نادرست بودن ساختار درخواست رخ دهد.
• راه‌حل: اتصال اینترنت را بررسی کنید. سپس خروجی خام Node HTTP Request را مشاهده کنید تا مطمئن شوید پاسخ سرور شامل فیلد result.content[0].text است.

خطا: “Unexpected formula readback”

• علت: فرمول بازنویسی‌شده توسط سرور MCP با فرمول ارسالی مطابقت ندارد. این اتفاق ممکن است در صورت تغییر ناخواسته در ساختار درخواست رخ دهد.
• راه‌حل: مقدار فیلد value در JSON Body را با دقت بررسی کنید. مطمئن شوید فرمول دقیقاً همان مقداری است که در شرط if Node Code مقایسه می‌شود.

خطا: “Unexpected calculated value”

• علت: مقدار محاسبه‌شده توسط سرور با مقدار مورد انتظار (5) متفاوت است. ممکن است مقادیر سلول‌های B2 و B3 در workbook ابری تغییر کرده باشند.
• راه‌حل: مقدار مورد انتظار در شرط if Node Code را با مقدار واقعی Workbook تطبیق دهید. یا ابتدا مقادیر سلول‌های B2 و B3 را از طریق MCP تنظیم کنید.

خطا: Timeout (عدم دریافت پاسخ در 30 ثانیه)

• علت: سرور Bilig MCP به‌کندی پاسخ می‌دهد یا درخواست به دلیل مشکل شبکه به سرور نرسیده است.
• راه‌حل: فیلد timeout در تنظیمات Node HTTP Request را به 60000 یا بالاتر افزایش دهید. همچنین وضعیت سرور Bilig را بررسی کنید.

خطا: خطا در اجرای Node Code (Syntax Error)

• علت: کد جاوااسکریپت داخل Node Code دارای اشتباه نحوی است. این خطا معمولاً هنگام ویرایش دستی کد رخ می‌دهد.
• راه‌حل: کد را با دقت بررسی کنید. به نقل قول‌های تکی و دوتایی، براکت‌ها و سمیکالن‌ها توجه کنید. از ادیتور با Syntax Highlighting استفاده کنید.

جمع‌بندی اتوماسیون اکسل با n8n 

Bilig WorkPaper MCP یک نمونه عالی از نحوه ترکیب n8n با پروتکل‌های نوین هوش مصنوعی است. این Workflow نشان می‌دهد که با تنها سه Node می‌توان یک فرآیند خودکار و قابل اتکا برای نوشتن فرمول در اکسل ابری و اعتبارسنجی نتیجه آن ایجاد کرد. استفاده از Bilig WorkPaper MCP در n8n به شما امکان می‌دهد بدون وابستگی به نرم‌افزارهای محلی و بدون نیاز به Credential پیچیده، با فایل‌های اکسل تعامل داشته باشید. این Workflow به‌عنوان یک الگوی پایه، قابلیت گسترش برای سناریوهای پیشرفته‌تر مانند گزارش‌دهی خودکار، حسابرسی مالی و یکپارچه‌سازی با مدل‌های زبانی بزرگ را دارد. اگر در حوزه خودکارسازی فرآیندهای داده‌ای فعالیت می‌کنید، این آموزش پایه‌ای ارزشمند برای شروع کار با پروتکل MCP و n8n خواهد بود.

سوالات متداول درباره اتوماسیون اکسل با n8n

آیا برای استفاده از این Workflow به حساب کاربری Bilig نیاز دارم؟ خیر. سرور Bilig WorkPaper MCP به‌صورت عمومی و بدون نیاز به ثبت‌نام یا API Key در دسترس است. می‌توانید فوراً Workflow را import و اجرا کنید.

آیا این Workflow با فایل‌های اکسل محلی کار می‌کند؟ خیر. این Workflow به سرور ابری Bilig متصل می‌شود و با workbook‌های ابری تعامل دارد. برای کار با فایل‌های محلی به Node‌های متفاوتی نیاز دارید.

چگونه می‌توانم فرمول‌های پیچیده‌تری را آزمایش کنم؟ فقط مقدار فیلد value در JSON Body Node HTTP Request را با فرمول اکسل دلخواه جایگزین کنید. سپس مقادیر مورد انتظار در Node Code (شرط‌های if) را متناسب با نتیجه محاسبه به‌روزرسانی کنید.

آیا این Workflow قابل استفاده در محیط Production است؟ از نظر فنی بله، اما توجه داشته باشید که سرور Bilig یک سرویس عمومی است و ضمانت SLA ندارد. برای استفاده تجاری، پایداری و محدودیت‌های آن را بررسی کنید.

فرق MCP با API معمولی چیست؟ API معمولی یک رابط مستقیم بین دو سیستم ایجاد می‌کند، اما MCP یک لایه استاندارد واسط است که امکان تعامل چندین ابزار با مدل‌های هوش مصنوعی را به‌صورت یکپارچه فراهم می‌کند. MCP از JSON-RPC 2.0 استفاده می‌کند و طراحی شده تا LLM‌ها بتوانند مستقیماً با منابع خارجی ارتباط برقرار کنند.

آیا می‌توانم این Workflow را با Telegram یا Slack ترکیب کنم؟ بله. می‌توانید پس از Node Code یک Telegram یا Slack Node اضافه کنید تا نتیجه اعتبارسنجی به‌صورت خودکار ارسال شود. این کار نیاز به تنظیم Credential مربوط به هر سرویس دارد.